Ekonomide yaşanan buhran üniversite şehirlerini de vurdu. Öğrenci kenti Eskişehir’de artan kira, fatura ve yaşam maliyetleri nedeniyle çok sayıda öğrenci eğitimini dondurarak memleketlerine dönmeye başladı. Öğrencilerin yoğun olarak yaşadığı mahallelerde evler boş kalırken, iş yapamayan esnaf ise dükkanını devretmeye başladı.
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, öğrencilerin yoğunlukta yaşadığı Yenibağlar Mahallesi’nde esnafı ve öğrencileri ziyaret ederek yaşanan sorunları dinledi. Öğrenciler geçinemedikleri için okullarını dondurduklarını, şehirde kalanların ise hayatta kalabilmek için yarı zamanlı işlerde çalıştıklarını anlattı.
ÖĞRENCİLER GİDİYOR, ESNAF DÜKKAN KAPATIYOR
Yenibağlar Mahallesi’nde ikinci el eşya satan esnaf, eğitim öğretim yılı başında kendisinden ev eşyası alan öğrencilerin artık eşyalarını satmak için aradığını söyledi. Öğrencilerin kentten ayrılmasıyla birlikte müşteri kaybeden esnaf, siftah yapamadan gün kapattıklarını dile getirdi.
Çakırözer’in dinlediği üniversite öğrencileri ise artan giderler karşısında geçinemediklerini, çok sayıda arkadaşlarının okullarını dondurup memleketlerine döndüğünü ifade etti.
“BİR ARTI BİR EVDE ÜÇ KİŞİ KALIYORUZ! ÜÇÜMÜZ DE ÇALIŞIYORUZ”
Osmangazi Üniversitesi İşletme Bölümü 4. sınıf öğrencisi bir genç yaşadıklarını şu sözlerle anlattı:
“Kiramız 10 bin lira faturalarla 12 bin lira. Bir artı bir evde 3 kişi kalıyoruz. İki arkadaşımız çalışıyor ben de partime işe gidiyorum. Onun dışında zaten sosyal bir hayatımız yok! Ev okul ev okul zaman öyle geçiyor. Ben gelecekten hep umutluydum ama umudum gittikçe tükeniyor. Ben biraz Milletvekillerine de tepkiliyim. TRT kanalında Meclis’i izliyorum, Meclis’te her şey sonuna kadar konuşulsun karara bağlansın istiyorum. Ama hep reddediyorlar. Artık AKP ve MHP oylarıyla reddedilsin istemiyorum.”
“ARKADAŞLARIMIZ OKULU BIRAKIP MEMLEKETİNE DÖNÜYOR”
Mahalledeki bir kafede yarı zamanlı çalışan başka bir üniversite öğrencisi ise öğrencilerin eğitim hayatını yarıda bırakmak zorunda kaldığını anlatarak şunları söyledi:
“Çok fazla okulu bırakan var. Resmi olarak bitiriyorlar. Bırakıp çalışıyorlar. Yurt dışına çıkanlar var. Biz de uğraştık çıkmak için. Öğrenciler yemek parası için çalışıyor. KYK yurdundan kredi alarak geçinmeye çalışıyorlar. Bizim buraya oyun oynamak için gelen kitlemiz öğrenci kitlesi. Beraber çalışıyoruz. Öğrenciler sadece ziraat kartı kullanıyor. Eve giriyor, kirasını ödeyemiyor, sözleşmesini iptal ediyor memleketine dönüyor. Sınavdan sınava buraya geliyor.”
“GARSONLUK YAPIYORDUM, İŞ YERİM KAPANDI”
Sınıf Öğretmenliği Bölümü mezunu başka bir genç ise atanamamaktan ve işsizlikten dert yanarak şöyle konuştu:
“Bu sistemden şikayetçiyiz biz. 5 senedir Eskişehir’deyim. Sınava hazırlanıyorum bir yandan da çalışıyorum. Burada parttime çalışıp garsonluk yapıyordum iş yerim de kapandı. Şimdi başka bir işte çalışıyorum.”
“MUHTARLIĞA FAKİRLİK BELGESİ ALMAYA GELİYORLAR”
Yenibağlar Mahallesi Muhtarı Mine Türeli, öğrencilerin okullarını dondurabilmek için muhtarlıktan fakirlik belgesi talep ettiğini belirterek şunları söyledi:
“Öğrenciler çok sıkıntılı. Geçinemedikleri için okulu dondurup memleketlerine gidiyorlar. Gelip bizden ekonomik durumunu göstermeleri için fakirlik belgesi istiyorlar. Çünkü okul belge istiyor. Maalesef öğrenciler çok zor durumdalar. Öğrenciler gittiği için çok fazla kiralık ev var. Ondan önceki yıllarda burada boş ev olmuyordu. Geçen yıl da biraz vardı ama bu yıl daha çok kiralık ev var. Normalde temmuz ayında burada kiralık ev bulamazdınız.”
“PANDEMİDE BİLE BU KADAR KÖTÜ OLMADIK”
Bölgenin en eski esnaflarından biri olan ikinci el eşya satıcısı Güney Kısa ise yaşadıkları ekonomik çöküşü şu sözlerle anlattı:
“Dükkanda bugün siftah yok. Normalde 6 kişi çalışıyorduk ama şimdi 4 kişi çalışıyoruz. Çünkü iş yok, öğrenci yok. Şu anda bu dükkanın dolup taşması lazım. Bir evin eşya ihtiyacı ne varsa ikinci el onları satıyoruz. Öğrenci uygun istiyor. Ben bu yıl tek kişilik sadece 21 tane baza satabildim. Normalde en az 200 tane baza satmam lazım. 2009’dan beri 16 yıldır buradayım ama daha kötü yıllarım olmadı. Pandemide bile bu kadar değildik. Pandemi de günde bir masa satardım en azından.”
“ÖĞRENCİLER ARTIK ALMAK İÇİN DEĞİL SATMAK İÇİN ARIYOR”
Öğrencilerin artık ev eşyası almak yerine satmak için geldiğini söyleyen Kısa, şöyle devam etti:
“Öğrenci gelmiyor, öğrenci gelse ev tutamıyor. Burada bir evin en kötü maliyeti 100 bin lira. Herkes karşılayamaz bunu. 20 bin ev kirası, elektrik su faturası en az 25 bin lira bırakması lazım. Simit yiyip ayran içse günde 25 lira hesaplaması lazım. Artık öğrenciler öyle bir hale geldi ki eşyalarını satmak için geliyor. 2 ay önce bir öğrenciye ev eşyası satmışız geri arıyor nedenini sordum ‘abi geri dönüyorum’ diyor. Çok arayan var. Aileler de öyle. Birikimi yok, altını yok, arabası yok, evi yok. Ne yapacak evindeki eşyasını satıyor.”
“YARI YARIYA FİYATLARLA DÜKKAN DEVREDİYORLAR”
Kentte öğrenci sayısının ciddi şekilde azaldığını ifade eden Kısa, yaşanan tabloyu şu sözlerle özetledi:
“80 bin öğrenciden 20 bin ila 18 bin öğrenci geldi diye biliyoruz. Çoğu dondurmuş okulunu. Bu gölge üniversite bölgesi artık esnaf da iş yapamadığı için dükkanı boşaltıyor. Yarı yarıya fiyatlarla dükkanını devrediyor. Bu cadde üniversite caddesi bu sıradaki herkes böyle. Devreden çok fazla. Eğitim şart. Önce adalet gelmesi lazım adaletin olmadığı yerde terazi bozuk olur.”
